بررسی وضعیت برگزاری آزمون ادواری سال 1383 استان فارس

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سازمان مدیریت وبرنامه ریزی استان فارس                            

معاونت توسعه منابع انسانی               

                                                                                                                                  گروه استخدام وآموزش –  بهار 1383

 

بررسی وضعیت برگزاری آزمون ادواری سال 1383 در استان فارس

-----------------------------------------------------------------------------

تهیه کننده : علیرضا وحیدی

شماره 3- 83

تاریخ انتشار : بهار 1383

چا÷ وتکثیر: سازمان مدیریت وبرنامه ریزی فارس

حرف چینی : علیرضا وحیدی

ناشر : معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی سازمان مدیریت وبرنامه ریزی فارس

-----------------------------------------------------------------------------

همه حقوق ناشر محفوظ است ،هرگونه برداشت ونقل مطالب با ذکر ماخذ مجاز می باشد.

 

 

 

 

 

مقدمه :

 

آزمون ادواری بمنظورارزیابی وتشخیص توانائی های مهارتی ، خلاقیت ، هوش ،کارائی شخصیت وسایر ویژگیهای مورد نیاز برگزار می گردد ، کاربرد این آزمون بیشتر برای استخدام پرسنل  در بخش دولتی است ودستگاههای دولتی وشرکتهای وابسته به آنها پرسنل خود را از این طریق جذب واستخدام می نمایند ،البته بخش خصوصی نیز میتواند با استفاده از نتایج آزمون ادواری اقدام به جذب نیرو نماید ، هدف نهائی برگزاری  آزمون ادواری واگذاری کار به افرادی است که توانائی های لازم را جهت ارائه  خدمت به مردم را دارا باشند، وحداقل در بخش دولتی  کسانی انجام امور مردم را بدست گیرند که علاوه بر تخصص ومهارت از قدرت ابتکار، خلاقیت ، هوش ، دقت وتعهد کافی  برخوردار باشند بگونه ای که اعتماد مردم را نسبت به شایستگی کارگزاران دولت درانجام امور حاکمیتی وفعالیتهای نظارتی دولت بیشتر نماید

 برای این منظور برگزار کنندگان آزمون نا گزیرند با طراحی سئولات بگونه ای که میزان استعداد ، هوش ودقت داوطلب را مورد سنجش قراردهد وهمچنین با محدود نمودن وقت پاسخ گوئی ، افراد برتررا مشخص نمایند ، لازم به تذکراست داوطلبان اکثرا در مورد علت  متفاوت بودن سئولات آزمون ادواری با کنکورهای دیگر ویا محدودشدن فرصت پاسخگوئی چندان توجیه نمی باشند وعمدتا از هدف اصلی آزمون اطلاعی ندارند ، لذا ضرورت دارد در این مورد اطلاع رسانی کافی بعمل آید تا هم به برگزاری آزمون به دبده منفی ننگرند وهم اعتماد بنفس خود را از دست ندهند ، بهرحال برگزاری آزمون صرفا جهت استخدام در بخش دولتی نیست وشرکتهای خصوصی نیز می تواند از نتایج آزمون ادواری در استخدامهای خود استفاده نماید و اصولا بخش خصوصی پتانسیل بیشتری برای جذب نیروی بیکاردارد وآمار نشان می دهد که اشتغال در بخش خصوصی استان فارس حدود 77 در صد ومیزان اشتغال در بخش دولتی 23 درصد است ، وهمچنین با توجه به سیاست کوچک سازی دولت  خوب است کاربرد آزمون ادواری در بخش خصوصی افزایش یابد وکار مردم در این بخش هم با کیفیت بهتر انجام شود.

نظارت کلی برآزمون ادواری استان فارس به عهده معاونت توسعه مدیریت وسرمایه انسانی سازمان مدیریت وبرنامه ریزی بوده است که ، درانجام نظارت فوق 19 نفر ازکارشناسان سازمان به شهرستانها اعزام گردیدند ، معاونت محترم بودجه ونظارت ومعاونت محترم فنی دراعزام کارشناسان جهت  نظارت بر آزمون همکاری صمیمانه ای نمودند ، که بدین وسیله از ایشان وکارشناسان محترم معاونت های مذکور قدر دانی وتشکر می گردد ، اسامی ناظرین محترم که با دقت نظر وعلاقه مندی فعالیت نمودند به پیوست گزارش آورده شده است

 

الف - برگزاری آزمون در استان فارس  ( کلیات )

دومین آزمون ادواری( تصویب نامه شماره 25296/ت25086/ه مورخ 29/5/80 ) در روزهایپنج شنبه وجمعه  دهم ویازدهم اردیبهشت ماه 83 درسراسر کشودر دومقطع کاردانی وکارشناسی وبالاتر ودر چهار دسته گروه  و9 گروه به شرح زیر برگزار گردید

دسته گروه اول  :  صبح پنج شنبه (1- اداری 2-  پزشکی )

دسته گروه دوم  : عصر پنج شنبه (3- مالی 4- فنی مهندسی وفرابری داده ها 5- فرهنگی هنری )

دسته گروه سوم : صبح جمعه (6-  اجتماعی 7- کشاورزی ومحیط زیست )

دسته گروه چهارم: عصر جمعه (8- آموزشی 9- پیراپزشکی )

تعداد ثبت نام انجام شده در آزمون ادواری کشور دردسته گروههای فوق جمعا 640 هزار نفر عنوان شده است که البته تعداد داوطلبان کمتر از این رقم هستند چون برخی از داوطلبان ممکن است در چند گروه ثبت نام نموده باشند (حدود 460 هزار نفر) .

در استان فارس 15 شهرستان از 22 شهرستان استان بعنوان محل برگزاری آزمون در نظر گرفته شد و داوطلبان سایر شهرستانها جهت شرکت درآزمون به این شهرستانها مراجعه می نمودند ، نام شهرستانهای محل برگزاری وشهرستانهای تحت پوشش در جدول مربوطه آورده شده است .

تعداد ثبت نام کنندگان در گروههای چهار گانه آزمون ادواری استان فارس درسال 1383 بالغ بر 57790 نفر بوده است که  9.03 درصد داوطلبین کشوراست ، با توجه به اینکه جمعیت استان فارس  نسبت به کل کشورحدود 6.3 درصد میباشد ، شاید بتوان نتیجه گرفت که اولا تعداد فارغ التحصیلان بالای دیپلم استان ( فارغ از مساله جنسیت ) نسبت به تعداد جمعیت ، دروضعیت خوبی قراردارند وثانیا دراستان فارس تعداد بیکار تحصیل کرده زیاد می باشند . بنظر میرسد لازم است پژوهشی در مورد این مساله حساس با توجه به آدرس شرکت کنندگان انجام گیرد زیرا آمار های موجود جوابگوی سئولاتی مانند تعداد فارغ التحصیلان استان فارس که ممکن است در استانهای دیگر تحصیل کرده باشند ووضعیت اشتغال آنها وسایراطلاعات  مورد نیاز نمی باشد واز طریق استفاده از پرسشنامه میتوان اطلاعات جامعی بدست آورد، تعداد شرکت کنندگان آزمون ادواری استان فارس 52620 نفر ( 91.05 درصد داوطلبین ) و تعداد غائبین آزمون 5170 نفر بوده اند ( 8.95 درصد) ،همچنین 63.4 در صد از شرکت کنندگان را  زنان تشکیل داده اند و76.3 در صد از شرکت کنندگان در مقطع کارشناسی در آزمون حضور  داشته اند .

 

 

 

 

 

 

 

 

ب - مقایسه تعداد شرکت کنندگان زن ومرد

   -تعداد داوطلبین زن در آزمون سال 83 بالغ بر 35765 نفر بوده اند که از این تعداد 33351 نفر در آزمون شرکت داشته (93.3 درصد ) وتعداد 2414 نفر در آزمون شرکت نکرده اند وغایب بوده اند( 6.7 درصد )

   -تعداد داوطلبان مرد درآزمون ادواری سال جاری بالغ بر22025 نفر بوده اند که 19269 نفراز آنها در آزمون شرکت نموده اند (87.5 درصد ) وتعداد 2756 نفر از مردان داوطلب در آزمون شرکت نکرده اند (12.5 درصد ) ، جدول ونمودار زیر تعداد داوطلبان ، شرکت کنندگان وغائبین آزمون ادواری رابه تفکیک کارشناس وکاردان برحسب جنسیت نشان می دهد .

 

 

 

 

 

 چنانکه مشاهده میشود تعداد داوطلبین زن 13740 نفر بیشتراز داوطلبین مرد هستند وحدود 61.9 درصد داوطلبین سال 1380 را زنها تشکیل میدهند ،همچنین تعداد زنان شرکت کننده زن از مردان بیشتر بوده و به عبارت دیگر تعداد زنان داوطلب علاوه بر اینکه ازتعداد مردان داوطلب بیشتربوده اند در آزمون نیز حضوری جدی ترو مصمم تر ازمردان داشته اند(12.5 در صد غیبت مردان و6.7 در صد غیبت زنان) ،بطور کلی حضور زنان در سالهای اخیر در دانشگاهها بسیار چشمگیر تر از مردان بوده است وشکی وجود ندارد که سطح  تحصیلی آنها وتعدادفارغ التحصیلان زن  در سالهای آینده بیشتراز مردان خواهد بود ، اینکه این موضوع در جامعه ما بعنوان حرکتی مثبت تلقی گردد ونشان دهنده رشد اجتماعی زنان است ویا اینکه ممکن است در آینده این روند در روابط اجتماعی جامعه وخانواده ها مشکلاتی را ایجاد نماید ویا هردو حالت اتفاق افتد موضوعی است که جامعه شناسان بایستی بررسی نمایند وبه آن بپردازند

 

 

ج - مقایسه تعداد شرکت کنندگان مقطع کارشناسی وکاردانی

 

 - ازتعداد کارشناسان ثبت نام کننده درآزمون ادواری که بالغ بر43934 نفربودند تعداد  40165 نفردرآزمون حاضر شده (91.4 درصد) وتعداد 3769 نفر غایب بودند (8.6 درصد )    

 - تعداد داوطلبان مقطع کاردانی درآزمون ادواری بالغ بر13856 نفرمی باشند که تعداد 12455 نفر ازآنان در آزمون شرکت نموده (89.9  درصد ) وتعداد 1401 نفر دراین مقطع در آزمون شرکت نداشته اند (10.1 درصد ) ، جدول ونمودار زیر تعداد داوطلبین ، شرکت کنندگان وغائبین را به تفکیک جنسیت نشان میدهد.

 

 

 

 

 

 

چنانکه ملاحظه می شود تعداد داوطلبان وشرکت کنندگان کارشناس از تعداد کاردانها بیشتربوده و از کل تعداد داوطلبین وشرکت کنندگان 76 در صد در مقطع کارشناسی و24  درصد در مقطع کاردانی قرار دارند ومقایسه تعداد غائبین دو مقطع نشان می دهد که در صد غیبت کارشناسان  نسبت به کاردانها کمتر بوده و درآزمون مصمم ترشرکت نموده اند ، درعین حال در صد حضور  کارشناسان زن شرکت کننده از کارشناسان مرد شرکت کننده بیشتر بوده ودارای غیبت کمتری بوده اند.

 

د- مقایسه تعداد شرکت کنندگان در دسته گروههای چهارگانه 

از تعداد کل داوطلبان آزمون ادواری تعداد 11382 نفر دردسته گروه یک ( اداری – پزشکی  19.7 در صد ) و13609 نفر در دسته گروه دو ( مالی - فنی مهندسی وفرابری داده ها ،فرهنگی هنری 23.5 درصد ) و18047 نفر در دسته گروه سوم ( اجتماعی - کشاورزی ومحیط زیست 31.3 درصد ) و14752 نفر در دسته گروه چهار (آموزشی- پیراپزشکی 25.5 درصد) قرار دارند ، البته بهتر بود دسته گروها به تفکیک گروههای مربوطه بررسی می شدند و لیکن چون درفرم شمار2 این موضوع پیش بینی نشده بود تفکیک اطلاعات دسته گروهها به گروه میسر نگردید ، در نمودار زیر وجداول صحفه بعد ملاحظه می شودکه بیشترین تعدا داوطلبین در دسته گروه3 (اجتماعی –کشاورزی ومحیط زیست ) بوده است ، البته در کل کشور61 درصد داوطلبان دسته گروه سوم در گروه اجتماعی بوده اند که اکثر آنها را زنان تشکیل میدهند ، بطور کلی تعداد مردان داوطلب کشوردر گروههای پزشکی ، فنی مهندسی وکشاورزی - محیط زیست بیشتر ازتعداد  زنان بوده اند ودر سایر گروهها تعداد زنان داوطلب بیشتربوده اند، دراستان فارس درهرچهار دسته گروه تعداد داوطلبان زن بیشتراز مردان هستند بوده مخصوصا دردسته گروه 2  ، که بنظر میرسد تجمع زنان بیشتر مربوط به گروه مالی است

      

 

 

 

 

 

 

ه-  برگزاری آزمون در شهرستانها

 آزمون ادواری در 15 شهرستان از 22 شهرستان استان فارس برگزار گردید  و داوطلبان سایر شهرستان ها جهت شرکت درآزمون به این شهرستان ها مراجعه  نموده اند ، بطوری که نمودار صفحه بعد نشان می دهد بیشترین تعداد زن ومرد شرکت کننده در آزمون ادواری به ترتیب در شهرستانهای شیراز و جهرم ، فسا ومرودشت حضور داشته اند وکمترین تعداد شرکت کنندگان درشهرستانهای لامرد ، استهبان وارسنجان حاضر شده اند و در تمام  این موارد بجز شهرستان لامرد تعداد زنان شرکت کننده ازمردان بیشتر بوده اند.

همچنین نمودار مقایسه تعداد شرکت کنندگان مقاطع کاردانی وکارشناسی به تفکیک شهرستان وجنسیت در صفحه بعد نشان دهنده این است که  بیشترین تعداد شرکت کنندگان کارشناس  و کاردان درشهرهای شیراز، جهرم و فسا و کمترین تعداد شرکت کننده کارشناس وکاردان در شهرستانهای استهبان ، لامر د وارسنجان بوده است  ،

جهت مقایسه وضعیت برگزاری آزمون ادواری در شهرستانها،  دو جدول تهیه شده است ،یک جدول جهت مقایسه شهرستانها از لحاظ  در صد غائبین به کل داوطلبان شهرستان ، درصد شرکت کنندگان زن به کل شرکت کنندگان آزمون ودرصد تعداد کارشناسان به کل شرکت کنندگان  وجدول دیگر که حاوی اطلاعات مربوط به تعداد داوطلبین ، شرکت کنندگان ، غائبین می باشد با توجه به وضعیت جنسیت ومقطع تحصیلی ارائه گردیده است  .

برای شهرستانهای برگزار کننده آزمون گزارشی نیزبعنوان وضعیت برگزاری آزمون ادواری سال 1383  بصورت جداکانه تهیه شده است که حاوی وضعیت برگزاری آزمون ادواری از تعداد داوطلبان آزمون ، تعداد شرکت کنندگان و تعداد غائبین و تعداد زنان ومردان داوطلب وشرکت کننده ومقایسه آنها  ، تعداد شرکت کننده در مقاطع کاردانی وکارشناسی وتعداد داوطلب وشرکت کننده به تفکیک  دسته گروههای چهار گانه همراه با جداول اطلاعاتی شهرستان که براساس گزارش ارسالی ناظران سازمان میباشد  تهیه گردیدکه به ترتیب شهرستان آورده شده است   

 

 

 

 

و- نحوه اجرای آزمون ، مشکلات وپیشنهادات  :

 

نحوه برگزاری آزمون وپیشنهادها برمبنای گزارش کارشناسان ناظر سازمان مدیریت وبرنامه ریزی فارس وتکمیل فرم شماره  1 ( نحوه اجرای آزمون ) وفرم شماره 3 ( پیشنهادها وانتقادات ) و با توجه به مصاحبه با برخی از شرکت کنندگان در آزمون ادواری ومشاهدات ناظرین جمع بندی وارائه شده است .

 

1 – نحوه برگزاری آزمون ادواری:

در رابطه با نحوه برگزاری آزمون سال 83 تمام کارشناسان ناظر سازمان به اتفاق نظراتشان این بود که امتحانات بسیار خوب وبا اشراف کامل مدیران وکادر اجرائی آموزش پرورش شهرستانها انجام شده است ، دقت ونظم در برگزاری آزمون کم نظیر بوده وباعث شگفتی ناظرین گردیده است ، اکثر همکاران ناظر پیشنهاد داده اند که با توجه به عملکرد خوب  برگزار کنندگان آزمون به نحوی از آنها تقدیر بعمل آید ، لازم به توضیح است که آزمون در شهرشیراز توسط مراکز دانشگاهی وآموزش وپرورش انجام گردید که که مورد رضایت کامل ناظرین بوده است ، همچنین بررسی فرم شماره 1 ارزشیابی نحوه اجرای آزمون ادواری نشان میدهد که 93 درصد شرح ردیفهای 13 گانه دارای کیفیت خیلی خوب و6 درصد دارای کیفیت خوب و1 در صد دارای کیفیت متوسط بوده اند.

 

2- اهداف آزمون ونظر شرکت کنندگان :

چنانکه در مقدمه توضیح داده شد هدف نهائی آزمون واگذاری کار به افرادی است که شایستگی های لازم را جهت خدمت به مردم دارا باشند، وحداقل در بخش دولتی کسانی انجام امور را بدست گیرند که علاوه بر توانائی های تخصصی و فنی از سایر شایستگی ها مانند قدرت ابتکار،هوش ، دقت کافی وتعهد لازم برخوردار باشند ، لذا اولین قدم هم برگزاری آزمون واستفاده از شاخصهای است که بتواند اولا استعداد، وتوانائیهای ذهنی را وثانیا  سرعت ودقت شرکت کننده را با محدود کردن وقت وافزایش تعداد سئولات مقایسه نماید،  متاسفانه عدم توجیه داوطلبان در مورد اهداف آزمون و نگرانیهائی که درذهن شرکت کنند چه از نظراحساس  عدم توانائی علمی وچه از نظر تامین آینده آورده است  دید اکثر شرکت کنندگان را نسبت به آزمون منفی بود، شرکت کنندگان اکثرا ازاهداف برگزاری آزمون اطلاع دقیقی نداشته اند وبعضا آنرا وسیله برای سرگرم نمودن آنها و جمع آوری پول می پنداشتند ، اکثرا سئولات را سخت وبرخی آنر غیر قابل فهم وغیر منطقی می دانستند ، عمدتا از کمی وقت در نظر گرفته شده برای پاسخ به سئولات گله داشتند وسئولات را بدون ارتباط با رشته تحصیلی وغیر تخصصی می دانستند، برخی ازمسئولین برگزاری وحتی برخی از ناظرین هم کمی وقت را تایید می کردند وپیشنهاد کاهش تعداد سئولات را داده اند ، ویا در کسانی که آگاهی نسبی از اهداف آزمون داشتند  این شک ونگرانی وجود دشت که آیا سئولات آزمون می تواند افراد شایسته وبا استعداد را بطور واقعی تشخیص بدهد

 این مواضع نشان می دهد که در مورد  طرح آزمون ادواری اطلاع رسانی کافی نشده واهداف طرح به انداره کافی شفاف نگردیده وتحلیل نشده است ، بنابرین لزوم اطلاع رسانی صحیح از اهداف برگزاری آزمون ادواری توسط رساته های عمومی ومصاحبه ها برای رفع سوء تفاهم ها بسیارسودمند ضروری است ولازم است جوانان بدانند علت عدم توانائی کافی در پاسخ به سئولات بیشترازاینکه  دلیل ناتوانی آنها باشد بدلیل در نظر گرفتن وقت کم برای ایجاد رقابت فشرده از طرف طراحان  سئولات بوده است،

 

3 – سایر مشکلات وپیشنهادات از دید گاه ناظرین

- طراحی فرم 2 صورت جلسه نظارت به گونه ای باشد که امکان جمع آوری اطلاعات بر اساس گروههای ده گانه فراهم گردد

- کم و ناچیز بودن پذیرائی با توجه به زمان طولانی امتحانات ،

- عدم تناسب برخی از سئولات برای نابینایان مانند نمودار وجداول

- نبودن امکان بیتوته شب ومحل استراحت برای شرکت کنندگانی که ازراه دور وشهرستانهای اطراف آمده بودند با توجه به ساعت اتمام آزمون مشکل برخی از شرکت کنندگان بوده است

- تذکر درخودداری از آوردن اشیاء وکیف ومبایل در محل آزمون در دفترچه های راهنما به منظور پیش گیری از بروز مشکلات مفقود شدن اشیاء

- پیشنهاد شده است  بعد ازبرگزاری آزمون فرم نظرخواهی در اختیار شرکت کنندگان قرار گیرد

- اعلام برنامه ها از بلند گو اگرچه بسیار دقیق ومنظم انجام میشد لیکن باعث عدم تمرکز شرکت کنندگان می گردد ،پیشنهاد می شود مطالب برای رابطین بصورت کد از بلند گو اعلام شود

- پیشنهاد گردیده است رنگ کارتهای ورود به جلسه آزمون در گروههای مختلف وبرای مقاطع  کاردانی وکارشناسی متفاوت باشد

پیشنهاد شده است  نیازاستخدامی دستگاهها برای تسهیل درانتخاب بهترگروههای دلخواه اعلام گردد

پیشنهاد شده است  درآزمون ادواری برای هر گروه سئولات تخصصی مشخص شود.

پیشنهاد شده است عکس داوطلبان روی کارتها اسکن گردد

پیشنهادگردیده است تعدادی صندلی مخصوص برای افراد چپ دست در حوزه های آزمون وجود داشته باشد

-         پیشنهاد گردیده است پرداختهای مالی به مجریان طرح ها بیشتر بشود

 

4- جمع بندی پیشنهادهای اساسی

- تشکر وقدر دانی از برگزارکنندگان ومسئولین اجرائی آزمون ادواری شهرستانها

- اطلاع رسانی توسط مسئولین کشوری واستانی در رابطه با اهداف آزمون ادواری

- اطلاع رسانی به داوطلبان سال آینده توسط دفترچه راهنما

-  اعلام نتایج تحلیلی آزمون ادواری توسط سازمان سنجش کشوربه منظور نشان دادن میزان حصول اهداف آزمون ادواری وچگونگی ادامه راه

- لزوم تسری دادن آزمون ادواری به بخش خصوصی با توجه به وجود امکانات بیشتر جذب بیکاران تحصیل کرده در بخش خصوصی  فراهم نمودن امکانات اشتغال در بخش خصوصی

- لزوم پژوهشی در استانها در مورد وضعیت فارغ التحصیلان بیکاراستانها با توجه به نوع مدرک تحصیلی آنها ومقایسه امکان ایجاد کار در گروههای مختلف مورد نیاز در بخش خصوصی ودولتی ونهایتا برنامه ریزی اشتغال برمبنای این پژوهش انجام شده